Historia

.

Wśród wielu kierunków i dyscyplin naukowych rozwijanych w AGH (do 1949 roku Aka­demii Górniczej) górnictwo odkrywkowe ma ponad sześćdziesięcioletnią historię. Głównie jest to związane z powojennym rozwojem w Polsce odkrywkowej eksploatacji węgla bru­natnego oraz różnorodnych surowców skalnych (kamienia budowlanego, kruszyw natural­nych i łamanych, surowców cementowo-wapienniczych, surowców ceramicznych i ognio­trwałych itp.).

.

Odzyskanie przez Polskę w 1945 roku Ziem Zachodnich, w skład których wchodził Dolny Śląsk, bogaty w surowce mineralne, było dla zniszczonego kraju dużym wyzwaniem. Przy uruchamianiu zdewastowanych kopalń odkrywkowych surowców skalnych brakowało nie tylko maszyn i urządzeń, ale również wyszkolonej kadry inżynierów i techników. W pierwszych latach powojennych Uczelnia oddelegowała swoich pracowników i pierwszych powojennych absolwentów do uruchomienia zakładów górni­czych. Byli wśród nich: Adam Czeżowski, Julian Sulima-Samujłło, Wacław Lesiecki, Stanisław Sobolewski, Jerzy Ślebodziński, Adam Stefan Trembecki, późniejsi profesorowie i kierowni­cy Katedry i Zakładów Górnictwa Odkrywkowego w AGH.

.

Już w roku akademickim 1946/47 w AGH podjęto przygotowania do powołania nowego Wydziału – Wydziału Mineralnego, który kształciłby kadry inżynierskie dla potrzeb górnic­twa odkrywkowego oraz technologii mineralnej (zwłaszcza ceramicznej). Jednostką organizacyjną zajmującą się eksploatacją odkrywkową był Zakład Eksploatacji Złóż Skalnych powołany 1 września 1949 roku.

.

W roku akademickim 1951/52 specjalność eksploatacja odkrywkowa (dawny Oddział Eksploatacji Górnictwa Odkrywkowego) została przeniesiona z Wydziału Mineralnego do Wydziału Górniczego, na którym prowadzono już cztery specjalności (Eksploatacji Złóż Węglowych, Eksploatacji Złóż Rudnych i innych Surowców Mineralnych, Eksploatacji Złóż Naftowych i Gazowych oraz Wiertnictwo). Zakład Eksploatacji Złóż Skalnych włączono do Katedry Eksploatacji Złóż kierowanej początkowo przez prof. inż. Witolda Budryka, a od 1952 roku przez prof. inż. Józefa Znańskiego. W latach 1952–1957 kierownikiem Zakładu Odkrywkowej Eksploatacji Złóż w tej Katedrze był doc. inż. Adam Czeżowski, a później, w latach 1957–1960, prof. Julian Sulima-Samujłło.

.

W 1960 roku wychodząc naprzeciw potrzebom gospodarki kraju (rozwój wydobycia kopalin, w tym węgla brunatnego i zapotrzebowanie na kadry górnicze), w Katedrze Eksploatacji Złóż w miejsce jednego zakładu zajmującego się górnictwem odkrywkowym powołano dwa zakłady: Zakład Odkrywkowej Eksploatacji Złóż Niewęglowych (kierownik: prof. Stanisław Sobolewski), Zakład Odkrywkowej Eksploatacji Węgla Brunatnego (kierownik: doc. Julian Sulima-Samujłło).

.

Konsekwencją rozwoju górnictwa odkrywkowego dostosowanego do potrzeb kraju było powołanie na Wydziale Górniczym 1 października 1964 roku Katedry Górnictwa Odkryw­kowego, której kierownikiem został doc. mgr inż. Julian Sulima-Samujłło. Była to pierwsza w Polsce katedra specjalizująca się w problematyce górnictwa odkrywkowego. Katedra ta od początku powołania mieściła się w pawilonie A–4 na II piętrze (budynek oddany do użytku w 1963 r.). W pomieszczeniach tych pracujemy obecnie.

.

W 1969 roku w AGH, w wyniku reorganizacji struktury Uczelni, z trzech jednostek zajmujących się górnictwem odkrywkowym (Katedry Górnictwa Odkrywkowego, Katedry Robót Górniczych Odkrywkowych oraz Pracowni Ekonomiki i Organizacji Procesów Gór­niczych) utworzono Instytut Górnictwa Odkrywkowego (IGO). Dyrektorem Instytutu został doc. dr inż. Andrzej Dunikowski, a zastępcami dyrektora: prof. Julian S. Samujłło i prof. dr hab. inż. Adam S. Trembecki.

.

W 1975 roku w Instytucie utworzono Centralne Laboratorium Techniki Strzelniczej i Ma­teriałów Wybuchowych (CLTSiMW) wraz ze Stacją Badawczą w Regulicach, które stało się poligonem doświadczalnym i szkoleniowym w zakresie stosowania materiałów wybucho­wych w działalności cywilnej.

.

W 1979 roku kierownictwo Instytutu objął doc. dr hab. inż. Ryszard Uberman, by po czternastu latach przekazać je doc. dr. hab. inż. Jerzemu Klichowi. W tym czasie dwa Za­kłady zmieniły nazwę na Zakład Techniki Strzelniczej, którego kierownictwo po przejściu na emeryturę prof. Juliana Sulimy-Samujłło, objął doc. dr hab. inż. Zbigniew Onderka (kie­rownikiem CLMWiTS został dr inż. Ryszard Morawa) oraz Zakład Technologii Górnictwa Odkrywkowego z kierownikiem prof. dr hab. inż. Jerzym Ślebodzińskim. Kierownikiem Za­kładu Górnictwa Otworowego i Hydromechanizacji został dr inż. Jerzy Klich. Instytut konty­nuował szeroką działalność naukowo-badawczą w specjalnościach związanych z eksploata­cją odkrywkową i otworową kopalin stałych.

.

W 1996 roku powrócono do pierwotnej nazwy Katedra Górnictwa Odkrywkowego. Na kierownika powołano prof. dr hab. inż. Wiesława Kozioła, który pełnił tę funkcję przez 16 lat, aż do roku 2012. Jego następcą został prof. dr hab. inż. Zbigniew Kasztelewicz.

.

.

.